Najważniejsze ustalenia

Uruski wywodzi nazwisko od Pogorzeli w ziemi nurskiej, nazywa tę rodzinę domem starodawnym i przytacza wzmianki od 1472 roku.

Seweryn Uruski wywodzi nazwisko tej rodziny od Pogorzeli w ziemi nurskiej i — powołując się na Paprockiego — nazywa Pogorzelskich herbu Krzywda domem starodawnym. W tym samym haśle przytacza Marcina z 1472 roku oraz synów Niemiery odnotowanych w 1496 roku.

Dom starodawny — świadectwo Uruskiego

„I już Paprocki nazywa ich domem starodawnym”.Seweryn Uruski, Rodzina, t. XIV, s. 164.

Jest to precyzyjnie przypisane świadectwo Uruskiego. Bezpośredni tekst Paprockiego dla mazowieckich Pogorzelskich używa określenia „dom rozrodzony”, dlatego oba zapisy są publikowane razem.

Porównanie przekazów

Określenia odnoszą się do zapisów konkretnych autorów. Nie są samodzielnym dowodem ciągłości genealogicznej między opisanymi osobami.

AutorBrzmienieLokalizator
Seweryn Uruski„Paprocki nazywa ich domem starodawnym”Rodzina, t. XIV, s. 164
Bartosz Paprocki„Pogorzelscy w Mazowszu dom rozrodzony”Herby rycerstwa polskiego, s. 442

Gałąź wileńska: Gasperowo, 1905

Czesław Malewski w opracowaniu rodzin szlacheckich powiatów lidzkiego, oszmiańskiego i wileńskiego umieszcza folwark Gasperowo w 1905 roku pod hasłem „Pogorzelski h. Krzywda”.

Akt urodzenia Witolda Pogorzelskiego nr 178 z parafii Giedrojcie podaje ten sam folwark i ten sam rok oraz wskazuje Jana Pogorzelskiego i Franciszkę z Lipińskich jako jego rodziców, zapisanych jako szlachta.

Zgodność nazwiska, stanu, miejsca, parafii i roku pozwala przypisać Jana Pogorzelskiego oraz jego syna Witolda do wileńskiej gałęzi Pogorzelskich herbu Krzywda.

C. Malewski, Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. Powiaty lidzki, oszmiański i wileński, Warszawa 2016, s. 717; parafia Giedrojcie, księga urodzeń i chrztów 1905, akt 178.

Opracowania tematyczne

Każdy artykuł odpowiada jednemu zespołowi źródeł i prowadzi do powiązanych kart osób.

Karty osób

Każda karta prowadzi do konkretnego zapisu herbarzowego, archiwalnego, urzędowego albo instytucjonalnego.

XV–XVI wiek

Marcin Pogorzelski

Wzmiankowany w 1472 roku przez Uruskiego w części poświęconej Pogorzelskim herbu Krzywda.

Niemiera Pogorzelski

Ojciec Piotra, Adama, Andrzeja i Stanisława Pogorzelskich, wymienionych pod herbem Krzywda w 1496 roku.

XVII–XVIII wiek

Idzi Pogorzelski

Chorąży nurski, który w 1614 roku otrzymał królewszczyzny Krzywicę, Wólkę i Jabłoń.

Jan Pogorzelski

Komornik ziemski drohicki odnotowany przez Uruskiego pod rokiem 1622.

Jan Pogorzelski

Syn Jakuba Pogorzelskiego i Marianny Bielińskiej; podpisał elekcję 1648 roku z ziemią nurską.

Władysław Pogorzelski

Syn Jakuba Pogorzelskiego; elektor z ziemi nurskiej i sprzedawca dóbr Jaźwiny w 1667 roku.

Zygmunt Pogorzelski

Syn Jakuba Pogorzelskiego; chorąży nurski, elektor z ziemi nurskiej w 1648 roku.

Andrzej Pogorzelski

Chorąży wojsk koronnych, podczaszy nurski i elektor w latach 1669 oraz 1674.

Ludwik Pogorzelski

Elektor odnotowany przez Uruskiego w 1697 roku przy województwie podlaskim.

Jan Pogorzelski

Pogorzelski osiadły na Litwie, który podpisał pospolite ruszenie województwa nowogródzkiego w 1698 roku.

Stefan Pogorzelski

Elektor z województwa brzesko-litewskiego w 1733 roku, wymieniony w litewskiej części zapisu Krzywdów.

Jakub Pogorzelski

Chorąży ziemski nurski, wymieniony w inwentarzu Metryki Koronnej Władysława IV.

Wojciech Pogorzelski

Starosta nurski i elektor w 1648 roku; wierzyciel 20 000 złotych polskich w zapisach Metryki Koronnej.

XIX wiek

Dyonizy Pogorzelski

Oficer armii Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego, uczestnik kampanii lat 1807–1813.

Józef Pogorzelski

Syn Krzysztofa i Barbary; wylegitymowany ze szlachectwa herbu Krzywda w 1853 roku.

Jan Pogorzelski

Syn Bernarda i Marianny Dąbrowskiej; wylegitymowany ze szlachectwa herbu Krzywda w 1848 roku.

Tomasz Pogorzelski

Tomasz, syn Krzysztofa i praprawnuk Jakuba z Czarnowa i Puchał; wylegitymowany ze szlachectwa herbu Krzywda.

Władysław Pogorzelski

Władysław, syn Krzysztofa i praprawnuk Jakuba; legitymacja herbu Krzywda odsyła do dóbr Czarnowo i Puchały.

Ignacy Pogorzelski

Syn Walentego i wnuk Michała, wymieniony w kowieńskim ciągu legitymacyjnym herbu Krzywda.

Karol Pogorzelski

Syn Ignacego, wymieniony w kowieńskim ciągu legitymacyjnym herbu Krzywda z 1862 roku.

Adam Pogorzelski

Syn Karola i wnuk Ignacego, wymieniony w kowieńskim ciągu legitymacyjnym herbu Krzywda z 1862 roku.

XX wiek

Walery Pogorzelski

Ksiądz, dziekan i proboszcz sieradzki, pamiętnikarz oraz historyk; w literaturze biograficznej określany jako Pogorzelski herbu Krzywda.

Jan Pogorzelski

Pogorzelski herbu Krzywda, zarządca lub ekonom związany z majątkiem Wielki Dwór; ojciec Witolda Pogorzelskiego.

Witold Pogorzelski

Pogorzelski herbu Krzywda, urodzony 12 sierpnia 1905 roku w folwarku Gasperowo; syn Jana Pogorzelskiego i Franciszki z Lipińskich.

Opracowanie źródłowe

Bezpośredni tekst Bartosza Paprockiego określa Pogorzelskich w Mazowszu jako dom rozrodzony. Sformułowanie „dom starodawny i znaczny” Paprocki umieszcza natomiast przy wielkopolskich Pogorzelskich herbu Wczele.

Dokumenty urzędowe XVII wieku potwierdzają aktywność Tomasza, Jakuba i Wojciecha Pogorzelskich oraz udział Wojciecha, Zygmunta, Władysława i Andrzeja w elekcji 1648 roku.

Teksty i opracowania źródeł

Publikowane fragmenty odpowiadają bezpośrednio temu herbowi. Karty rozróżniają pełne transkrypcje dostępnych reprodukcji od kontrolowanych opracowań zapisów bibliograficznych.

Seweryn Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej

Pogorzelski h. Krzywda — początki rodziny

s. 164–165

Wzięli nazwisko od wsi Pogorzele, w ziemi nurskiej, i już Paprocki nazywa ich domem starodawnym. Marcin 1472 r. Piotr, Adam, Andrzej i Stanisław, synowie Niemiery, 1496 roku, Dobrogost, Stanisław i inni 1496 r. od swego dziedzictwa wsi Chmielowo brali nazwisko Chmielewski (Akta Łomżyńskie, Nurskie i Wąsoskie).

Czytaj pełną transkrypcję

Seweryn Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej

Urzędy i elekcje w XVII wieku

s. 165

Idzi, chorąży nurski 1604 r., otrzymał 1614 r. królewszczyzny Krzywicę, Wólkę i Jabłoń; z żony Barbary-Konstancyi Bobowskiej jego synowie, Tomasz i Wojciech, elektor 1632 r. z wojew. podlaskiego; po Tomaszu, elektorze 1632 r. z ziemi nurskiej, dziedzicu dóbr Twarogi, sędzim grodzkim nurskim 1643 r., z żony Barbary Oborskiej, córki Marcina, syn Marcin podpisał elekcyę 1674 r. z ziemią nurską.

Czytaj pełną transkrypcję

Seweryn Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej

Legitymacje i gałęzie od XVII do XIX wieku

s. 165–166

Po Jakóbie, synie Mikołaja, dziedzicu wsi Czernowo 1613 r. (Akta Warszawskie), syn Michał miał syna Wojciecha, po którym synowie, Jakób i Bartłomiej; Jakób pozostawił syna Walentego, którego syn Krzysztof żonaty z Maryanną Słomkowską, z niej synowie: Władysław, pisarz komory celnej w Podłężu, 1839 roku, Tomasz, urzędnik w mennicy warszawskiej, 1839 r. i Józef 1853 r. wylegitymowani w Królestwie.

Czytaj pełną transkrypcję

Seweryn Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej

Wojskowi, Litwa i legitymacje w Cesarstwie

s. 166–167

Dyonizy, syn Michała i Reginy, ur. 1781 r. w Postolicach, w Galicyi, wszedł 1806 roku do 12-go pułku piechoty wojsk Ks. Warszawskiego i 1807 r. został podporucznikiem; porucznik, awansował tegoż roku na kapitana, a w 1813 r. na majora; umieszczony 1815 r. w 5-tym pułku piechoty liniowej, wkrótce otrzymał urlop nieograniczony. Odbył kampanie: 1807 r. przeciw Prusom, 1809 r. w Austryi, 1812 roku w Rosyi i 1813 roku w Niemczech.

Czytaj pełną transkrypcję

Kasper Niesiecki, Herbarz polski

Pogorzelski herbu Krzywda

s. 355

W księztwie Mazowieckiem. Jakób Pogorzelski chorąży Nurski, Stefan i Tomasz 1632. Wojciech na Pogorzelcu, starosta Nurski, Zygmunt chorąży Nurski, Władysław, Jędrzej w Podlaskiem województwie 1648. Jan w ziemi Rożańskiej. N. sędzianka Warszawska Boturzyńskiego. N. Franciszka Rzewuskiego stolnika Lwowskiego, małżonki. Jędrzej Soc. Jesu S. Teologji Doktor, rządził nowicyat Wileński i kollegium Płockie. Jędrzej podczaszy Nurski, Marcin, Wojciech, Bartłomiej, Paweł, 1674. N. była za Janem Narębskim.

Czytaj pełną transkrypcję

Bartosz Paprocki, Herby rycerstwa polskiego

O klejnocie Krzywda

s. 442

O klejnocie Krzywda, który tak dawne skrypta tem nazwiskiem opowiedają, ten ma początek od Lubicza, jeśli przyjęt, albo też za jakie ukrzywdzenie krzyża połowicę odjęto, tego dostatecznie wiedzieć nie mogę.

Czytaj pełną transkrypcję

Juliusz Karol Ostrowski, Księga herbowa rodów polskich

Odmiana herbu Pogorzelskich

hasło odmiany Krzywda

Ostrowski przypisuje odmianę herbu Krzywda Pogorzelskim wywodzącym się z Pogorzelska w ziemi bielskiej i wskazuje gałąź osiadłą w Prusach.

Czytaj pełne opracowanie

Emilian von Żernicki-Szeliga, Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien

Służba pruska i dowód szlachectwa

s. 216

Żernicki-Szeliga odnotowuje Pogorzelskich herbu Krzywda przy służbie w armii pruskiej około 1824 roku oraz przy dowodzie szlachectwa przeprowadzanym w Polsce około 1825 roku.

Czytaj pełne opracowanie

Jerzy Seweryn Dunin-Borkowski, Spis nazwisk szlachty polskiej

Pogorzelsko i przydomki

s. 325

Dunin-Borkowski łączy Pogorzelskich herbu Krzywda z Pogorzelskiem w ziemi bielskiej.

Czytaj pełne opracowanie

Czesław Malewski, Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku

Gasperowo, 1905

s. 717

Pogorzelski h. Krzywda — folw. Gasperowo (1905), parafia giedrojcka.

Czytaj pełne opracowanie

Elżbieta Sęczys / Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, Szlachta guberni augustowskiej, lubelskiej i radomskiej wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836–1861

Rodzeństwo legitymowane w 1844 roku

s. 342

Franciszek Andrzej, urodzony 2 grudnia 1811 roku, wikariusz parafii Skrzeszew, oraz Grzegorz Aleksander, urodzony 10 stycznia 1819 roku, byli synami Kazimierza i Marianny Lipińskiej. Obaj zostali wylegitymowani w 1844 roku i zapisani do ksiąg szlachty guberni lubelskiej, oddziału podlaskiego.

Czytaj pełne opracowanie

Elżbieta Sęczys / Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, Szlachta guberni augustowskiej, lubelskiej i radomskiej wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836–1861

Potomkowie Jakuba z Czarnowa i Puchał

s. 342–343

Józef, syn Krzysztofa i Barbary, urodzony w 1826 roku, został wylegitymowany w 1853 roku. Jan, urodzony 10 lutego 1809 roku, oraz Rajmund Joachim, urodzony 28 sierpnia 1828 roku, synowie Bernarda i Marianny Dąbrowskiej, zostali wylegitymowani odpowiednio w 1848 i 1852 roku; Rajmund służył w armii cesarsko-rosyjskiej.

Czytaj pełne opracowanie

Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, Sprawozdania Dyrekcyi Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie

Wykaz zamiejscowy z 1898 roku

sprawozdanie za 1898, s. 21

Pogorzelski Krzywda Stanisław.

Czytaj pełne opracowanie

Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, Sprawozdania Dyrekcyi Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie

Senior i junior w sprawozdaniu za 1904 rok

sprawozdanie za 1904, s. 33

Pogorzelski Krzywda Stanisław (senior).

Czytaj pełne opracowanie

Osoby, daty, miejsca i urzędy

1804

Jan Feliks Pogorzelski, Antoni Pogorzelski, Adam Pogorzelski, Krzysztof Pogorzelski, Balcer Pogorzelski, Michał Pogorzelski

Osoby z kilku gałęzi odnotowane przy legitymacjach w Galicji Zachodniej.

Herb Krzywda

Seweryn Uruski, s. 166 · MP-WZM-0023
1862

Ignacy Pogorzelski, Karol Pogorzelski, Adam Pogorzelski

Trzy pokolenia wymienione przy legitymacji w guberni kowieńskiej.

Herb Krzywda

Seweryn Uruski, s. 167 · MP-WZM-0026
1648

Wojciech Pogorzelski, Zygmunt Pogorzelski, Władysław Pogorzelski, Jędrzej Pogorzelski

Niesiecki wymienia Wojciecha, Zygmunta, Władysława i Jędrzeja przy dacie 1648 roku; przy dwóch pierwszych podaje urzędy nurskie.

Herb KrzywdaPogorzele, ziemia nurskachorąży nurskistarosta nurski

Kasper Niesiecki, s. 355 · MP-WZM-0027

Rekordy i lokalizatory

MP-HERB-0003

Herbarze odnotowują mazowieckich Pogorzelskich herbu Krzywda; Uruski przytacza wzmiankę o Marcinie z 1472 roku.

Źródło
Herbarze
Lokalizator
Uruski, t. XIV, s. 164; Paprocki, s. 442
Weryfikacja
12–14 VI 2025
MP-HERB-0007

Uruski, powołując się na Paprockiego, nazywa Pogorzelskich herbu Krzywda domem starodawnym.

Źródło
Herbarz
Lokalizator
Uruski, t. XIV, s. 164
Weryfikacja
12–14 VI 2025
MP-HERB-0009

Jan Pogorzelski i jego syn Witold należeli do wileńskiej gałęzi Pogorzelskich herbu Krzywda, odnotowanej w Gasperowie w 1905 roku.

Źródło
Opracowanie heraldyczno-genealogiczne i akt metrykalny
Lokalizator
Malewski, s. 717; parafia Giedrojcie, akt urodzenia 178/1905
Weryfikacja
24 VIII 2026

Źródła