Stanisławowie Krzywda-Pogorzelscy w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych
Pierwotne spisy członków Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie dokumentują osoby używające złożonej formy nazwiska Krzywda-Pogorzelski. Spis za rok 1898 wymienia Stanisława Pogorzelskiego Krzywdę. W wydaniu za rok 1904 występują już dwa odrębne wpisy: „Pogorzelski Krzywda Stanisław (senior)” oraz „Pogorzelski Krzywda Stanisław (junior)”. Oznaczenia senior i junior dowodzą, że redakcja spisu rozróżniała dwóch współczesnych członków, a nie powtarzała jedną osobę.
Każdy ze Stanisławów ma osobną kartę. Nie przypisano im dodatkowych dat życia ani pokrewieństwa wykraczającego poza rozróżnienie zastosowane w źródle. Wartość wpisu polega na bezpośrednim poświadczeniu nazwiska z członem „Krzywda” oraz obecności obu osób w krakowskiej instytucji kulturalnej na początku XX wieku. Reprodukcje właściwych stron z lat 1898 i 1904 są publikowane w karcie źródła TPSP.
Walery Pogorzelski (1870–1941)
Walery Pogorzelski, kapłan diecezji włocławskiej, urodził się w 1870 roku. Roczniki diecezjalne dokumentują jego kolejne placówki i funkcje kościelne, natomiast własna książka 43 lata w kapłaństwie, wydana w Sieradzu w 1935 roku, stanowi źródło pierwszoosobowe do jego biografii. W literaturze historycznej jest identyfikowany jako Pogorzelski herbu Krzywda. Jego dorobek obejmuje także prace poświęcone historii lokalnej i kościelnej.
Szczególne znaczenie ma kronikarski charakter jego działalności. Instytut Pamięci Narodowej przywołuje jego kronikę przy badaniach nad wydarzeniami 1939 roku. Dzięki temu Walery nie jest jedynie nazwiskiem wydobytym z późniejszej encyklopedii internetowej: jego życie i aktywność można odtworzyć z roczników instytucjonalnych, własnej publikacji oraz opracowań wykorzystujących pozostawiony przez niego materiał. Karta osoby zachowuje te trzy warstwy źródeł oddzielnie.
Źródła
Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, spisy członków za lata 1898 i 1904; Rocznik Diecezji Włocławskiej; Walery Pogorzelski, 43 lata w kapłaństwie, Sieradz 1935.