Akta urzędowe: AGAD i Archiwum Państwowe w Lublinie
Urzędowy przewodnik Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych po legitymacjach szlachty Królestwa Polskiego pozwala zastąpić ogólne odesłania herbarzowe dokładnymi sygnaturami. W części poświęconej Pogorzelskim herbu Krzywda odnotowano Franciszka Andrzeja, urodzonego 2 grudnia 1811 roku, oraz Grzegorza Aleksandra, urodzonego 10 stycznia 1819 roku — synów Kazimierza Pogorzelskiego i Marianny z Lipińskich. Ich legitymację zapisano pod rokiem 1844; przewodnik wskazuje AGAD, ObRSK 5, s. 65, oraz Archiwum Państwowe w Lublinie, Deputacja Szlachecka Guberni Lubelskiej 61, s. 3–5, i 160, s. 666–667.
Józef Pogorzelski, urodzony w 1826 roku, syn Krzysztofa i Barbary, uzyskał legitymację w 1853 roku. Lokalizatory prowadzą do AGAD, ObRSK 14, s. 117, oraz APL, zespół Deputacji Szlacheckiej Guberni Lubelskiej 160, s. 676–677. Jan Pogorzelski, urodzony 10 lutego 1809 roku, został odnotowany przy legitymacji z 1848 roku, natomiast Rajmund Joachim Pogorzelski, urodzony 28 sierpnia 1828 roku i służący w armii rosyjskiej, przy roku 1852. Obaj zostali podani jako synowie Bernarda Pogorzelskiego i Marianny z Dąbrowskich; odpowiadają im między innymi AGAD, ObRSK 7, s. 372, i 12, s. 723, oraz APL 61, s. 1–18, i 160, s. 670–671 oraz 676–677.
Ten sam przewodnik rejestruje Tomasza i Władysława, synów Krzysztofa, legitymowanych w 1839 roku, Wojciecha, syna Pawła, legitymowanego w 1850 roku, oraz Kajetana Dominika, odnotowanego pod rokiem 1861. Karty tych osób prowadzą odpowiednio do AGAD, II Rada Stanu 155, s. 5; AGAD, ObRSK 9, s. 606; oraz AGAD, ObRSK 31, s. 52. Dzięki temu każde nazwisko ma własny ślad kancelaryjny zamiast ogólnego przypisu do całego herbarza.
Otwórz kartę urzędowego zestawienia legitymacji. Podstawą jest publikacja Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych, a przy każdej osobie zachowano sygnaturę AGAD albo Archiwum Państwowego w Lublinie.
Legitymacje w XIX wieku: nie jedna sprawa, lecz wiele gałęzi
Uruski odnotował liczne postępowania dotyczące Pogorzelskich herbu Krzywda. W Galicji Zachodniej w 1804 roku legitymowali się przedstawiciele kilku linii: Jan Feliks, Antoni, Adam, Krzysztof, Balcer i Michał. Herbarz prowadzi ich przez wcześniejsze pokolenia związane między innymi ze Skibniewem, Jabłonią, Wrzoskami i częściami Pogorzeli. Nie jest to jedna rodzina domowa, lecz kilka rozgałęzień wyprowadzanych z mazowieckiego rdzenia.
W Królestwie Polskim pojawiają się kolejne postępowania. Władysław, pisarz komory celnej w Podłężu, oraz Tomasz, urzędnik mennicy warszawskiej, zostali odnotowani przy roku 1839, a Józef przy roku 1853. W latach 1843–1862 Uruski wymienia następnych Pogorzelskich, w tym Wojciecha, dzierżawcę Kobylina, Kazimierza z synem Janem, Zachariasza, Mateusza, Franciszka, Antoniego, Marcina, Wojciecha, Józefa, Ignacego, Jakuba, Tadeusza, Kajetana i Andrzeja. Część z nich służyła w wojsku rosyjskim; inni byli dzierżawcami albo występowali bez podanego zawodu.
W okręgu białostockim osobny zapis dotyczy Kazimierza, syna Stanisława, z synami Mateuszem, Stanisławem, Wojciechem, Janem, Stefanem i Aleksandrem w 1842 roku. Uruski dodaje Teodora i Stanisława, synów Stanisława, oraz Pawła i Piotra, synów Aleksandra, przy latach 1849 i 1857. Same imiona nie wystarczają do włączenia tych osób do linii kowieńskiej. Ich wartość polega na wskazaniu kolejnego zespołu akt, który należy badać osobno.
Pełny, kontrolowalny zapis nazwisk i dat znajduje się w transkrypcji stron 165–166 Uruskiego. Każda legitymacja jest świadectwem konkretnego postępowania, a nie dowodem, że wszyscy wymienieni należeli do jednej bezpośredniej linii.
Źródła
Elżbieta Sęczys, Szlachta wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836–1861, s. 342–343, wydanie Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych; wskazane jednostki AGAD i Archiwum Państwowego w Lublinie.