Elekcje i służba publiczna w XVII wieku
Karty elekcji są jednym z najważniejszych źródeł do identyfikowania szlachty aktywnej publicznie. W 1648 roku z ziemią nurską podpisali się Jan, Władysław i Zygmunt Pogorzelscy, synowie Jakuba. Wojciech Pogorzelski wystąpił z województwem podlaskim. Zachowanie ziemi albo województwa przy nazwisku ma zasadnicze znaczenie: ogranicza ryzyko pomieszania osób o tych samych imionach.
Andrzej Pogorzelski, chorąży wojsk koronnych i podczaszy nurski, uczestniczył w elekcjach 1669 i 1674 roku. Uruski wymienia go pod rokiem 1661 oraz podaje jego małżeństwo z Konstancją Laskowską. Inny Andrzej został zapisany jako burgrabia brański w 1672 roku; pozostaje oddzielną osobą, dopóki źródło nie wskaże, że chodziło o tego samego urzędnika. Ludwik Pogorzelski podpisał elekcję 1697 roku z województwem podlaskim.
Tak zestawiony korpus pokazuje trwałą obecność Pogorzelskich herbu Krzywda w lokalnej administracji, wojsku i życiu elekcyjnym Rzeczypospolitej. Nie jest to lista oparta na wtórnym spisie internetowym. Każda osoba ma kartę z przypisanym urzędem, datowaniem oraz wskazaniem herbarza, Metryki Koronnej, diariusza albo suffragiów, z których pochodzi zapis.
Litwa, Nowogródczyzna i Wilno
Pod koniec XVII wieku źródła przesuwają część obrazu rodu na obszar Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jan Pogorzelski podpisał pospolite ruszenie województwa nowogródzkiego w 1698 roku. Stefan Pogorzelski wystąpił jako elektor z województwa brzesko-litewskiego w 1733 roku. Oba zapisy dokumentują obecność Pogorzelskich herbu Krzywda na Litwie przed dziewiętnastowiecznymi postępowaniami legitymacyjnymi w guberni kowieńskiej.
Osobną postacią był Jędrzej Pogorzelski, jezuita i doktor teologii. Niesiecki przypisuje mu kierowanie nowicjatem wileńskim oraz kolegium jezuickim w Płocku. Jego działalność włącza historię nazwiska do sieci instytucji edukacyjnych i zakonnych Rzeczypospolitej. Karta Jędrzeja pozostaje jednak zapisem biograficznym, a nie automatycznym ogniwem między mazowieckim gniazdem a późniejszymi rodzinami z Wileńszczyzny.
Uruski wymienia ponadto Karola, Leona i Teodora, synów Michała, przy roku 1731. Zapis ma znaczenie dla dalszych badań nad osiemnastowiecznymi rozgałęzieniami, szczególnie dlatego, że dziewiętnastowieczny wywód kowieński również rozpoczyna się od Michała. Bez dokumentu łączącego oba zespoły pozostają one jednak odrębnymi zapisami źródłowymi.
Źródła
Suffragia elekcji 1648, 1669, 1674, 1697 i 1733 roku; zapis pospolitego ruszenia województwa nowogródzkiego z 1698 roku; K. Niesiecki, Herbarz polski, t. VII, s. 355.